Kunst te lijf

Begin februari organiseerde het Museum voor Schone Kunsten Gent de gespreksavond Kunst te lijf. Een avond waarin kunst niet alleen bekeken werd, maar ook op andere manieren beleefd. Samen met Inclusiemakelaar werkte het museum aan dit traject, dat vertrekt vanuit de vraag: hoe kan je kunst fysiek en mentaal toegankelijk maken voor meer mensen?

Kunst ervaren met meer dan je ogen

In veel musea ligt de nadruk nog altijd sterk op kijken. Maar kunst ervaren kan zoveel meer zijn dan dat. Tijdens Kunst te lijf gingen vier panelleden en publiek in gesprek over hoe een museum ook ruimte kan maken voor horen, voelen, bewegen, praten en samen beleven. Aan tafel zaten Leni Van Goidsenhoven, Jentel Van Havermaet, Valerie Teirlinck en Lisa Bracke. Vanuit hun verschillende achtergronden brachten ze elk hun kijk op wat kunstbeleving kan zijn, en voor wie.

Hoe zorg je ervoor dat verschillende manieren van ervaren naast elkaar kunnen bestaan? En wat betekent dat concreet voor de werking van een museum? Die vraag raakt aan een bredere uitdaging binnen de cultuursector: hoe creëren we ruimtes waarin meer mensen zich aangesproken en welkom voelen, ook wie zich niet herkent in de klassieke, vaak visueel en cognitief georiënteerde manier van kunst beleven?

Geen quick fixes, wel zoeken en proberen

De gesprekken brachten een aantal belangrijke inzichten naar boven. Een integrale en multisensoriële aanpak vraagt meer dan het toevoegen van een tactiel object of een audiogids. Het gaat om een fundamentele verschuiving in hoe we naar kunst en publiek kijken. Wat uit het gesprek naar voren kwam: een multisensoriële aanpak is geen simpele ingreep die je even toevoegt. Het vraagt een andere manier van denken. Enkele ideeën die bleven hangen:

• Mensen beleven kunst op heel verschillende manieren, en dat is een rijkdom, geen probleem dat opgelost moet worden
• Gesprek en uitwisseling maken de ervaring vaak sterker en persoonlijker
• Vertrekken vanuit bezoekers (in plaats van enkel het kunstwerk) opent nieuwe mogelijkheden
• Experimenteren is essentieel: dingen uittesten, bijsturen en blijven leren

Inclusie zit in de basis

Wat deze avond vooral duidelijk maakte: inclusie werkt alleen als het geen extra laagje is, maar deel uitmaakt van hoe je als organisatie naar je publiek kijkt. Een multisensoriële aanpak kan daar een belangrijke rol in spelen, maar alleen als die vertrekt vanuit echte nieuwsgierigheid naar hoe verschillende mensen kunst willen en kunnen beleven.

Herbekijk de avond

Benieuwd naar het volledige gesprek en de verschillende stemmen die aan bod kwamen? De opname van Kunst te lijf is beschikbaar en zeker de moeite om te bekijken.