Pictures of Garbage (Rio de Janeiro, Brazilië)

item_left

(c) Vik Muniz

item_right

Pictures of Garbage (Rio de Janeiro, Brazilië)

Praktijk

Kunstenaar Vik Muniz verbleef 2 jaar lang op Rio de Janeiro’s grootste vuilnisbelt, Jardim Gramacho. Daar verzamelen zo’n 1700 ‘catadores’ recycleerbaar afval. Sinds 1995 is catador een erkend beroep in Brazilië met een eigen coöperatief, de ACAMJG (Association of Recycling Pickers of Jardim Gramacho). 
Samen met de catadores zette Muniz een groots kunstproject op poten. Portretten van enkele catadores werden op grote schaal gereconstrueerd met recycleerbaar afval. Op tientallen meters hoogte heeft Muniz deze kunstwerken gefotografeerd. De foto's werden uitgeleend aan tentoonstellingen over de hele wereld en nadien ook geveild. Het totaal van $300.000 US werd gedoneerd aan de beroepsvereniging van catadores. De portretten van Muniz onthullen zowel de waardigheid als de wanhoop van de catadores.

Zelden werd een community arts project zo mooi gedocumenteerd als het werk van Vik Muniz in Rio de Janeiro. Lucy Walker volgde het kunstproject op de voet en bracht het leven van de catadores in beeld in haar bekroonde documentaire Waste Land (2010). Waste Land ging in première op het Sundance Film Festival 2010 en werd genomineerd voor de Oscar voor Beste Documentaire op de 83e Annual Academy Awards en heeft meer dan 50 andere filmprijzen gewonnen, waaronder het International Documentary Association's Best Documentary Award. 
De documentaire vertelt het verhaal achter de kunstwerken en zet het leven van de catadores in de schijnwerper. In Waste Land wordt duidelijk hoe transformatief kunst die openbaar wordt gemaakt kan zijn voor een hele onzichtbare en achtergestelde gemeenschap.

In 2012 werd Jardim Gramacho gesloten en bijhorende favela opgedoekt. Dankzij de belangverdediging van coöperatief ACAMJG heeft de stad elk van de 1700 catadores $7500 US beloofd. De ACAMJG blijft ook na de sluiting opkomen voor zijn leden en tekende een contract om de recyclage te verzorgen tijdens het Wereldkampioenschap Voetbal van 2014.

(c) Waste Land